Dat een polder die ontrokken is aan de zee laag gelegen is laat zich raden. Dat de waterbeheersing dus erg belangrijk is is een logisch gevolg. Vanaf de bedijking (1507) heeft men getracht dit te regelen doormiddel van sluizen. In de loop der bleek dit in toenemende mate moeilijker te worden aangezien de van oorsprong moerassige veengrond steeds verder in ging klinken. 1721 werd besloten een Wind-Watermolen te bouwen om op die manier op ieder gewenst moment (als er tenminste wind stond) de polder te ontdoen van overtollig water. Op het meest zuidelijke punt, daar waar oorspronkelijk de Leurse Vaart in de rivier De Mark uitmondde, werd net binnen de dijk een zandplateau aangelegd om de molen en het molenaarshuis te zetten. In de huidige wegstructuur is dit aangelegde plateau nog exact herkenbaar. De destijds gebouwde molen heeft bestaan tot eind augustus 1888. Toen werd hij door de bliksem getroffen en brandde geheel af. Op precies dezelfde plaats werd een nieuwe molen opgetrokken die dik onder de teer tot op de dag van vandaag nog steeds de polder siert. Daarnaast is hij voor menig reiziger een overbekend oriëntatie baken. Met het verstrijken der jaren en het nog steeds doorgaande proces van inklinken van de grond in de polder kreeg de molen het steeds moeilijker. Daarnaast gingen de boeren ook steeds hogere eisen stellen. In 1921 werd het alleen maar afhankelijk zijn van wind opgeheven door een zg. pompinstallatie te plaatsen die aangedreven werd door een zuiggasmotor. Nu kon men water malen wanneer men maar wilde. Deze mechanische installatie werd kort na de 2-de wereldoorlog vervangen door aandrijving middels een dieselmotor. Het windmalen bleef echter steeds tot de mogelijkheden behoren. Zijn functionaliteit verloor de molen in 1968 toen aan de andere zijde van de polder een elektrisch aangedreven pompengemaal in gebruik genomen werd.   Na 246 jaar trouwe dienst mocht deze ouwe jongen eindelijk gaan rusten, maar gelukkig blijft hij de polder sieren en als oriëntatiepunt dienen. De Zwartenbergse molen is de enige nog bestaande Wind-Watermolen in heel West-Brabant. Het molenaarshuis heeft naast woonhuis voor de molenaar ook vele jaren (uiteraard) dienst gedaan als café en later als café-restaurant. Met het buiten werking stellen van de molen in 1968 verviel natuurlijk ook de functie van molenaar en is het huis sindsdien daardoor uitsluitend bestemd als café-restaurant “In den Molen” (en natuurlijk als woonhuis voor de eigenaar).